Mentale judo

Hoewel ik afgelopen weekend al van plan was een blog te schrijven, kom ik er nu pas aan toe. Ik bevind mij in de Universiteitsbibliotheek in Amsterdam, gezeten tussen allemaal hardwerkende jongeren, een plek waar ik altijd goed kan werken.

Vandaag gaat het met ups en downs, het ene moment zit ik er helemaal in, het andere wil ik naar buiten: dansen, springen, zingen, heen en weer rennen en genieten van de zon. Helaas gaat dat niet, het is nog ijskoud buiten en ik lijdt aan enorme spierpijn van de halve marathon die ik gisteren liep in Schoorl. Prachtige omgeving trouwens. Dat dansen en heen en weer rennen, daar heb ik mijn portie al van gehad.

Dan maar dansen, springen en zingen in mijn hoofd. ‘Mentale judo’ zei laatst iemand die ik interviewde. Worstelend banen gedachten zich een weg in mijn bovenkamer, wie wint die blijft, de verliezer raakt op de achtergrond en verdwijnt in de vergetelheid. Waarom zo druk als het ook rustig kan, en geconcentreerd?

Als ik erover nadenk, kom ik bij het volgende: creativiteit. Soms speel ik piano, spreek ik in het openbaar of fotografeer ik wat, maar verder komt het tegenwoordig niet van enige activering van mijn linker hersenhelft. En het is nog maar af te vragen hoe creatief die dingen zijn: op de piano speel ik noten die er staan en dat wil ik zo nauwkeurig mogelijk doen. Ooit improviseerde ik, maar nu wil ik al een tijdlang zo goed mogelijk Bach spelen. Zoals Glenn Gould dat zo mooi kan (waarom niet meteen het onbereikbare niveau). Met spreken in het openbaar is het net zo: natuurlijk gebruik je daarin improvisatie, maar veel ligt vast en hoe creatief is dat proces dan, van daar staan en mensen een verhaal vertellen? Ik word er langzaam beter in, maar echt bevredigend qua creatief is het nog niet. En fotografie? Ik wil daarmee momenten vastleggen die ik later terug kan zien en op waarde kan schatten, gewoon van het dagelijks leven, niet te veel vakanties, nee: ook van de huiskamer, de auto en stadsgezichten anno 2013.

Daarom schrijf ik. De woordenstroom laten gaan, de creativiteit laten opborrelen en daarna de tekst zo herschrijven dat ik er tevreden over ben. Ik baan me een weg door het beschikbare vocabulaire, door de slierten gedachten in mijn hoofd. Mentale judo. Wie schrijft, die blijft. Nu kan ik weer aan het werk.

Onderzoek in het Hbo juist verrijking

Reactie op artikel Jan Willem Bruins in NRC van woe 28 november 2012 

Sinds ik naast docent ook onderzoeker ben aan een hogeschool, heeft mijn baan een extra dimensie gekregen. Studenten kunnen rekenen op een inspirerende docent die seminars organiseert van hoogleraren en ambtenaren uit het werkveld en vertelt over een eigen onderzoeksmethode. Een inspirerende docent is volgens mij precies wat Hbo-studenten willen en nodig hebben.

Ik ben er dan ook van overtuigd dat studenten baat hebben bij onderzoekende docenten en het daarmee niet eens met de stelling van Jan Willem Bruins dat hogescholen hun eigen onderwijs plunderen. Als lid van de Academieraad weet ik dat het onderzoeksgeld dat een academie (faculteit op hogeschool) niet besteedt, terug moet naar het College van Bestuur en daarmee niet benut wordt. Dat is toch zonde?

Het is natuurlijk waar dat Hbo-docenten die onderzoek doen minder tijd hebben om les te geven. Zij zullen in plaats van vier dagen, misschien twee dagen voor de klas staan. Dat neemt niet weg dat de dagen dát zij er zijn om studenten te begeleiden en les te geven, zij een meerwaarde zijn voor het onderwijs. Zij bieden een kijkje in de keuken van onderzoek doen, zij zijn nieuwsgierig, bouwen een netwerk op in het werkveld waar studenten weer gebruik van kunnen maken. Stages, afstudeeropdrachten en externe projecten komen meer en meer voort uit de contacten van de docent-onderzoeker.

Jan Willem Bruins schrijft in zijn opiniestuk dat lectoren vrijwel geen college geven, maar hij houdt er geen rekening mee dat docenten die onderzoek doen bij een lectoraat natuurlijk ook een meerwaarde bieden voor het onderwijs. Bovendien wordt niet al het onderwijsbudget opgesoupeerd door onderzoekers, er is ook zoiets als een Centrum voor Lectoraten en Onderzoek (of iets vergelijkbaars onder een andere naam) waaruit onderzoek wordt gefinancierd. Meestal betaalt dat centrum meer dan de helft van het onderzoek en komt het onderwijsbudget nauwelijks onder druk te staan.

Hbo-studenten mogen niet worden uitgesloten van onderzoek en de academische wereld. Iedere Hbo-student krijgt met onderzoek te maken in zijn afstudeerjaar en het zou vreemd zijn als de onderzoeksvaardigheden dan pas relevantie krijgen. Het is goed om studenten in een vroeg stadium enthousiast en nieuwsgierig te maken. Hoe kan dat beter dan met een enthousiaste en nieuwsgierige docent-onderzoeker? 

Rosa Groen is docent-onderzoeker en secretaris van de Academieraad van de Academie voor Management & Human Resources aan De Haagse Hogeschool.